Казахский язык — ЕНТ — пробное онлайн тестирование - Класс-KZ

Казахский язык - ЕНТ

1 / 40

Жинақтық сан есімді мақал

Ел құлағы – елу

Ат сыны біреу, ер сыны мың

Елу жылда ел жаңа, қырық жылда қазан

Қырықтың бірі – қыдыр

2 / 40

Бала ...
Буын үндестігіне бағынбай жалғанатын қосымша

-лар

-қай

-пан

-нікі

3 / 40

Жұрнақ арқылы жасалған туынды сөз

жүрегіңмен

нағашым

ұшырып

ұшқыш

4 / 40

«Ы, і, и» дыбыстарының жіктелуі

дауысты, жуан, ашық

дауысты, еріндік, қысаң

дауысты, езулік, қысаң

дауысты, ашық, езулік

5 / 40

Тұрақты тіркес қолданылған мақал-мәтел

Оқу инемен құдық қазғандай.

Көп түкірсе, көл болады.

Ақылды қария – ағын дария.

Ештен кеш жақсы.

6 / 40

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

Опасыз адам жел сияқты: алдында құдық барда артыңнан итереді.

Жоспарланған іс бітті, бірақ одан нәтиже шықпады.

Бастықтың не қулықпен, не сұмдықпен жұмысы жоқ.

Мен дәрігерге барсам, жұмысқа кешігемін.

7 / 40

Тура мағыналы сөз тіркесі

темір тәртіп

алтын қол

күміс дауыс

қызыл жіп

8 / 40

Тура мағыналы сөз тіркесі берілген қатар

жұмсақ мінез

суық хабар

қара шаш

қатты сөз

9 / 40

Жинақтық сан есімді мақал

Қырықтың бірі – қыдыр

Ат сыны біреу, ер сыны мың

Ел құлағы – елу

Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл

10 / 40

Тәуелдік жалғауы І жақта жекеше қолданылған сөйлем

Баламызға доп алдық.

Ердің көркі – ел.

Өлеңім – менің бөбегім.

Ол – аталарының ӛнегесі.

11 / 40

Бала ...
Буын үндестігіне бағынбай жалғанатын қосымша

-жан

-қай

-лар

-нікі

12 / 40

Жақты сөйлем

Баланы жаман үйретпеу керек.

Лық толы халық.

Орынсыз сұрақтар қоюға болмайды.

Самат мені таныды.

13 / 40

Болымсыз етістігі бар сөйлем

Батыс Қазақстанда мұнай, жанармай өндіреді.

Қазақстанда мыңдаған кен орындары бар

Қостанай облысында темір рудасы өндіріледі.

Оңтүстік Қазақстан өңірі көмір өндірмейді.

14 / 40

Антонимді сөйлем

Халық үшін қалтқысыз еңбек ет.

Дана беті қызарып, ұялып қалды

Олар жол-жӛнекей көп тоқтады

Олар күні-түні жүрсе, келіп қалар

15 / 40

Есептік сан есім

жетпіс бес

жиырма екінші

төртеу

он-оннан

16 / 40

Қалау рай тұлғасындағы етістік

жүдеп қалыпты

ақылдаса алдық

тынығып алыңыз

айтқысы келген

17 / 40

Үнді дыбыстар қатары

м, й, н

с, м, т

р, к, ш

л, г, д

18 / 40

"Қара" деген сөздің тура мағынасын көрсетіңіз.

Қара шаш

Қара суық

Қара жүрек

Қара тер

19 / 40

Ауыспалы мағынада тұрған сөзді көрсетіңіз.

Бұлақтың көзі

Құстың қанаты

Жұмыстың ортасы

Көліктің дөңгелегі

20 / 40

Ауыспалы мағынадағы сөз тіркесін көрсетіңіз.

Жылы су

Жұмсақ төсек

Ақ жүрек

Қызық кітап

21 / 40

Тура мағынада қолданылған сөз тіркесін белгілеңіз.

Құлақ аспады

Ұзын құлақ

Қалқан құлақ

Құлақтас болды

22 / 40

Тура мағынада берілген сөз тіркесін көрсетіңіз.

Ашық мінез

Күміс үн

Жақсы сөз

Алтын жүрек

23 / 40

«Күн» сөзімен тіркесетін ауыспалы мағынадағы сөзді көрсетіңіз.

Жылы

Алтын

Сары

Салқын

24 / 40

Тура мағынадағы сөз тіркесін көрсетіңіз.

Суық хабар

Жеңіл мінез

Суық жел

Қара шаңырақ

25 / 40

Ауыспалы мағыналы тіркесті көрсетіңіз.

Суық су

Бұлақтың көзі

Есіктің кілті

Жасыл аймақ

26 / 40

ЖЕР ЖӘННАТЫ – ЖЕТІСУ

Жетісу – тарихи-географиялық аймақ. Солтүстікте Балқаш, солтүстік-шығысында Сасықкөл мен Алакөл, шығыста Жетісу Алатауы, оңтүстік және оңтүстік-батысында Солтүстік Тянь-Шань жоталарымен шектеседі. Тарихи деректер мен зерттеулерде Жетісу атын құрайтын 7 өзен туралы түрліше пікір бар. А.К.Гейнс бұлардың қатарына Лепсі, Басқан, Сарқан, Ақсу, Бүйен, Қаратал және Көксу өзендерін жатқызса, А.Влангали Басқан, Сарқан өзендерінің орнына солтүстік-шығыстағы Аягөз, оңтүстік-шығыстағы Іле өзендерін атайды. В.В.Бартольдтың айтуынша, алғашқыда жергілікті халық Жетісу деп Іледен солтүстікке қарай созылған аймақты атаған, оған Лепсі, Басқан, Ақсу, Бүйен, Қызылағаш, Қаратал, Көксу өзендері енген.
Ертедегі жергілікті тайпалар шаруашылығы Жетісуды дербес экономикалық аймаққа айналдырды. Олар шаруашылықтың сол кездегі жетілген түрі малшылық және суармалы егіншілікпен айналысып, қола мен темірден жасалған құралдарды пайдаланған.

Қолөнер кәсібінің өнімдері ұлғайып, көрші көшпелі тайпалармен экономикалық байланыстар дамыды, сауда-саттық өсті. Ақшаны пайдалану және жергілікті ақша шығару Таразда пайда болды.

Жетісуда X-XI ғасырлардағы отырықшы егіншілік пен қала мәдениетінің едәуір өркендегенін археологтардың зерттеулері дәлелдейді. Сәулет өнері жоғары дәрежеде дамыған. Оның куәгерлері – Бабажа хатун кесенесі (X-XI) мен Айша бибі кесенесі (XI-XII ).

Археологтар, тарихшылар мен географтар Жетісуды Солтүстік-шығыс Жетісу және Оңтүстік-батыс Жетісу деп екіге бөледі. Жетісудың кең аумағы солтүстіктен оңтүстікке дейін 900 км, ал батыстан шығысқа дейін 800 км жерді алып жатыр.

Қазақстанның тәуелсіздік алуымен бірге Жетісу да қазақ халқының байырғы атамекені ретінде біртұтас мемлекеттің мәдениеті дамыған, экономикасы қуатты аймағына айналды.

Орта ғасырларда сәулет ӛнерінің дамығандығының дәлелі – Жетісудағы

егіншілік

кесенелер

отырықшылық

қала мәдениеті

27 / 40

Білім артық па, байлық артық па?

VII ғасырда өмір сүрген әулие Әзірет Әлінің ел ішінде «ілімнің қақпасы» аталып кеткендігінің рас-өтірігін сынау мақсатында жерлестері оған 10 адамды кезекпен жібермекші болған. Олардың бәрі Әзірет Әліге бір ғана сұрақ: «Білім артық па, байлық артық па?» деп сұрайтын болып келіскен. Егер осы сұраққа он түрлі жауап берсе ғана халифаны шын мойындамақ болыпты. Сонда Әзірет Әлі әр адам қойған бір сұраққа түрлі дәйектермен былай деп жауап берген екен:
1. Білім артық, өйткені, ол – пайғамбарлардан қалған мирас, байлық – бақылдардан қалған мұра.
2. Білім артық, білімдінің жанында адал достар көп болады, ал бай адамның қасында амал достар көп болады.
3. Білім артық, ол досыңды көбейтеді, байлық дұшпаныңды арттырады.
4. Білім артық, оны қанша жұмсағанмен азаймайды. Байлықты жұмсай берсең, бір күні таусылады.
5. Білім артық, оны ұры-қарыдан сақтаудың керегі жоқ, ал жиған дүниеңді сырт көздерден қорғаштаумен өтесің.
6. Білімің көп болса ел саған қызығады, байлығың көп болса, ел сені қызғанады, білімнің артық болатыны сол.
7. Білім артық, білімің көп болғанмен, есеп-қисап жүргізбейсің, байлығыңа ұдайы есеп жүргізіп тұруың керек.
8. Білім қанша көп болса да, іріп-шіріп кетпейді, дүние мал болса бүлінеді, сондықтан да білім артық.
9. Білім артық, ол кісілігің мен кішілігіңді арттырады. Байлық болса, сараңдық пен қомағайлығыңды арттырады.
10. Шынайы білімді адам орнымен сөйлейді, ізеттілігі де артады. Байлығы мол адам оған мастанып, мақтанады, астамшылық көрсетеді, сондықтан білім артық.

Әзірет Әлі білімнің артықшылығын 10 адамға 10 түрлі дәйектермен жауап бергеніне көздері жеткен жерлестері оны шын мәнінде халифа деп мойындаған екен.

Мәтінге сәйкес келмейтін ақпарат

Адам байлығына мастанып, мақтанады.

Байлығына қызығып достасып жүретіндер кӛп.

Бай болсаң мал-мүлкіңе есеп жүргізіп отырасың.

Бай болудың ешқандай керегі жоқ.

28 / 40

Білім артық па, байлық артық па?

VII ғасырда өмір сүрген әулие Әзірет Әлінің ел ішінде «ілімнің қақпасы» аталып кеткендігінің рас-өтірігін сынау мақсатында жерлестері оған 10 адамды кезекпен жібермекші болған. Олардың бәрі Әзірет Әліге бір ғана сұрақ: «Білім артық па, байлық артық па?» деп сұрайтын болып келіскен. Егер осы сұраққа он түрлі жауап берсе ғана халифаны шын мойындамақ болыпты. Сонда Әзірет Әлі әр адам қойған бір сұраққа түрлі дәйектермен былай деп жауап берген екен:
1. Білім артық, өйткені, ол – пайғамбарлардан қалған мирас, байлық – бақылдардан қалған мұра.
2. Білім артық, білімдінің жанында адал достар көп болады, ал бай адамның қасында амал достар көп болады.
3. Білім артық, ол досыңды көбейтеді, байлық дұшпаныңды арттырады.
4. Білім артық, оны қанша жұмсағанмен азаймайды. Байлықты жұмсай берсең, бір күні таусылады.
5. Білім артық, оны ұры-қарыдан сақтаудың керегі жоқ, ал жиған дүниеңді сырт көздерден қорғаштаумен өтесің.
6. Білімің көп болса ел саған қызығады, байлығың көп болса, ел сені қызғанады, білімнің артық болатыны сол.
7. Білім артық, білімің көп болғанмен, есеп-қисап жүргізбейсің, байлығыңа ұдайы есеп жүргізіп тұруың керек.
8. Білім қанша көп болса да, іріп-шіріп кетпейді, дүние мал болса бүлінеді, сондықтан да білім артық.
9. Білім артық, ол кісілігің мен кішілігіңді арттырады. Байлық болса, сараңдық пен қомағайлығыңды арттырады.
10. Шынайы білімді адам орнымен сөйлейді, ізеттілігі де артады. Байлығы мол адам оған мастанып, мақтанады, астамшылық көрсетеді, сондықтан білім артық.

Әзірет Әлі білімнің артықшылығын 10 адамға 10 түрлі дәйектермен жауап бергеніне көздері жеткен жерлестері оны шын мәнінде халифа деп мойындаған екен.

Мәтінге сәйкес мақал

Кісінің кісілігі киімінде емес, білімінде.

Алтын алма, алғыс ал.

Байлық байлық емес, бірлік – байлық.

Өнер-білім – ер қанаты.

29 / 40

Робототехнология қалай пайда болды?

«Робот» сөзі алғаш рет чех авторы Карел Чепаканың пьесасында кездесті. Пьеса фабрика жұмысының ешқандай адамның қатысуынсыз өздігінен жұмыс істейтіні туралы сөз қозғайды. Бұл қойылым 1920 жылы жарық көрді. Тілдік жүйесіне байланысты орыстың «работа» сөзі мен «робот» сөзі бір түбірлес сөздер. «Робот» сөзі чех тілінде «ауыр жұмыс», «каторга» деген мағынаға ие. 1927 жылы Нью-Йорк қаласында америкалық инженер Д.Уэксли дүниежүзілік көрмеде өзі құрастырып шыққан алғашқы роботты көрсетті. Инженер Уэкслидің роботының жұмыс істеу мүмкіндіктері аз болды, ол тек қарапайым ғана қимылдарды орындайтын. «Seiko Epson» деп аталатын жапондық компания дүниедегі ең кішкентай роботты құрастырды.

Роботтың салмағы небәрі бір жарым килограмм, ал ұзындығы 1 сантиметр. 1950 жылы өнері өрге жүзген Леонардо до Винчидің жазбалары табылған болатын. Ол жазбаларда адам тектес роботтың сызбалары болған. Ұлы суретші, ғалым, сәулетші, жазушы, өнертапқыш Леонардо до Винчидің XV ғасырда өмір сүргенін ескерсек, роботтың алғашқы сызбасының парақ беттеріне сол ғасырда түскендігін білуге болады. Оның сызба НҰСҚАларына байланысты зерттеуші Марио Таддеи толықтай түсіндірме беріп, «Leonardo da Vincis robots» деген кітап басып шығарды.Америкалық ғалым және жазушы Айзек Азимов, робот әлемінің негізгі үш заңнамасын жасады. Айзектің кітабына негізделген «Мен - роботпын» атты фильм де түсірілген. Картина үстіміздегі 2014 жылы Уилл Смиттің басты рөлді сомдауымен түсіріліп шықты. 1заң: роботтың адамға зақым келтірмеуі керек, 2-заң: робот адамның бұйрықтарын тек бірінші заңға қарсы келмеген кезде ғана орындауға міндетті, 3-заң: робот өзінің амандығын Бірінші және Екінші заңдарға қарама-қарсы келмеген кезде ғана ойлауы керек.

Қазіргі жаһандану дәуірінде Жапония халқы робототехнология жөнінен әлемде көш бастап тұр. Тіпті Жапонияның кез келген компаниясында кемінде 4-5 роботтан болады екен. Осыдан он шақты жылдар бұрын роботтардың іс-әрекеті шектелген десеңіз, қазіргі күндегі робот сабақ оқытады, ас даярлайды және де әртүрлі музыкалық аспаптарда ойнай алады. Ал енді болашақтың роботтары, мамандардың айтуынша, үй шаруаларына көмектесіп, адамдарға әртүрлі тақырыптар бойынша кеңестер бере алады-мыс. Жыл сайын Жапонияда инновациялық технологиялардың дамуына байланысты дәстүрлі көрмелер ұйымдастырылады. Соңғы үлгідегі Торобо-кун роботы, көрме қонақтарын интелектуалдық қабілеттерімен таңқалдырды. Мысалға ол, ЖОО-ның қабылдау емтихандарынан өтті. Емтихан қорытындысы бойынша, оны елдегі 70 пайыз оқу орны қабылдай алады екен. Торобо-кун роботы үш пәнді сәтті тапсырып шыққан: дүниежүзі тарихы, математика және Жапония тарихы. Лингвистика тақырыбына келгенде, жапонен ағылшын тілінен төмен көрсеткіш көрсетті. Жапон ғалымдары роботтарды Жапонияның ең үздік саналатын «Токио Университетінің » қабылдау емтихандарын беске тапсырғанша жасай бермек.

Мамандардың айтуынша, болашақтың роботтары қандай қызмет атқара алатындығын көрсетіңіз.

Сабақ оқытады, ас даярлайды

Әртүрлі музыкалық аспаптарда ойнайды

Үй щаруасына көмектесіп, адамдарға кеңес бере алады

Адам бұйрықтарын орындайды

30 / 40

Робототехнология қалай пайда болды?

«Робот» сөзі алғаш рет чех авторы Карел Чепаканың пьесасында кездесті. Пьеса фабрика жұмысының ешқандай адамның қатысуынсыз өздігінен жұмыс істейтіні туралы сөз қозғайды. Бұл қойылым 1920 жылы жарық көрді. Тілдік жүйесіне байланысты орыстың «работа» сөзі мен «робот» сөзі бір түбірлес сөздер. «Робот» сөзі чех тілінде «ауыр жұмыс», «каторга» деген мағынаға ие. 1927 жылы Нью-Йорк қаласында америкалық инженер Д.Уэксли дүниежүзілік көрмеде өзі құрастырып шыққан алғашқы роботты көрсетті. Инженер Уэкслидің роботының жұмыс істеу мүмкіндіктері аз болды, ол тек қарапайым ғана қимылдарды орындайтын. «Seiko Epson» деп аталатын жапондық компания дүниедегі ең кішкентай роботты құрастырды.

Роботтың салмағы небәрі бір жарым килограмм, ал ұзындығы 1 сантиметр. 1950 жылы өнері өрге жүзген Леонардо до Винчидің жазбалары табылған болатын. Ол жазбаларда адам тектес роботтың сызбалары болған. Ұлы суретші, ғалым, сәулетші, жазушы, өнертапқыш Леонардо до Винчидің XV ғасырда өмір сүргенін ескерсек, роботтың алғашқы сызбасының парақ беттеріне сол ғасырда түскендігін білуге болады. Оның сызба НҰСҚАларына байланысты зерттеуші Марио Таддеи толықтай түсіндірме беріп, «Leonardo da Vincis robots» деген кітап басып шығарды.Америкалық ғалым және жазушы Айзек Азимов, робот әлемінің негізгі үш заңнамасын жасады. Айзектің кітабына негізделген «Мен - роботпын» атты фильм де түсірілген. Картина үстіміздегі 2014 жылы Уилл Смиттің басты рөлді сомдауымен түсіріліп шықты. 1заң: роботтың адамға зақым келтірмеуі керек, 2-заң: робот адамның бұйрықтарын тек бірінші заңға қарсы келмеген кезде ғана орындауға міндетті, 3-заң: робот өзінің амандығын Бірінші және Екінші заңдарға қарама-қарсы келмеген кезде ғана ойлауы керек.

Қазіргі жаһандану дәуірінде Жапония халқы робототехнология жөнінен әлемде көш бастап тұр. Тіпті Жапонияның кез келген компаниясында кемінде 4-5 роботтан болады екен. Осыдан он шақты жылдар бұрын роботтардың іс-әрекеті шектелген десеңіз, қазіргі күндегі робот сабақ оқытады, ас даярлайды және де әртүрлі музыкалық аспаптарда ойнай алады. Ал енді болашақтың роботтары, мамандардың айтуынша, үй шаруаларына көмектесіп, адамдарға әртүрлі тақырыптар бойынша кеңестер бере алады-мыс. Жыл сайын Жапонияда инновациялық технологиялардың дамуына байланысты дәстүрлі көрмелер ұйымдастырылады. Соңғы үлгідегі Торобо-кун роботы, көрме қонақтарын интелектуалдық қабілеттерімен таңқалдырды. Мысалға ол, ЖОО-ның қабылдау емтихандарынан өтті. Емтихан қорытындысы бойынша, оны елдегі 70 пайыз оқу орны қабылдай алады екен. Торобо-кун роботы үш пәнді сәтті тапсырып шыққан: дүниежүзі тарихы, математика және Жапония тарихы. Лингвистика тақырыбына келгенде, жапонен ағылшын тілінен төмен көрсеткіш көрсетті. Жапон ғалымдары роботтарды Жапонияның ең үздік саналатын «Токио Университетінің » қабылдау емтихандарын беске тапсырғанша жасай бермек.

Мәтін не туралы екенін анықтаңыз

Әлемдегі ең кішкентай роботты құрастырушы туралы

Робототехниканың қазіргі таңдағы жетістіктері

ЖОО-ға тапсырған Торобо-кун жайында

Жапондықтардың IT саласындағы көшбасшылығы

31 / 40

Синонимдерді сәйкестендіріңіз

нөл

құлшынысты

32 / 40

Синонимдерді сәйкестендіріңіз

жақсы

керемет

33 / 40

Антонимдерді сәйкестендір

қабылдау

жеңіліс

34 / 40

Антонимдерді сәйкестендір

булану

жоғарғы

35 / 40

Антонимдерді сәйкестендір

жоғары

ақылды

36 / 40

Қазақ халқын жоңғарлардан қорғаған батырды табыңыз.

Мәншүк.

Роза.

Талғат.

Бауыржан.

Тоқтар.

Райымбек.

37 / 40

Жалғаулық шылау қатысқан сөйлемді анықтаңыздар

Табиғат адамға бәрін береді.

Кейде қараймын, кейде тыңдаймын

22 наурыз күні біз демаламыз.

Наурыз көжеге жеті түрлі дәм қосады.

Табиғатты аялайық.

Біресе мәтін оқимын, біресе теледидар қараймын.

38 / 40

Сөйлемдегі есімдіктердің түрін анықтаңыз: Мен ешқашан елімді сатпаймын!

Жіктеу, сілтеу.

Ертең мектепке кел.

Жалпылау, белгісіздік.

Жіктеу, өздік.

Жіктеу, болымсыздық.

Сілтеу, жалпылау.

39 / 40

Төл сөзді сөйлемді белгілеңіз.

Балалардың соңғы ермегі -"Ақсүйек", "Соқыр теке".

Ынтымақ күні.

Келешек - өткен тарихты қорғау", - дейді Олжас Сүлейменов.

Әй дер әже, қой дер қожа жоқ.

Сен дегенде сөз бар ма?

Сауатты болу дегеніміз - дұрыс жазып, дұрыс сөйлеу.

40 / 40

- дар, - дер, - тар, - тер, - лар, - лер жалғаудың қай түріне жататынын көрсетіңіз.

Жалаң.

Тәуелдік.

Жіктік.

Септік.

Көптік.

Етістік.

Ваш результат: